Oświadczenie w sprawie sporu Joanny Kuciel-Frydryszak z wyd. Marginesy
Opublikowano: 22.03.2025 przez
Oświadczenie Zarządu Stowarzyszenia z 18 marca 2025 r.
Głośny spór Joanny Kuciel-Frydryszak z wydawnictwem Marginesy to wymowny symptom szerszego zjawiska, jakim jest brak równowagi w relacjach pomiędzy autorkami i autorami
a wydawnictwami. Rynek, na którym wspólnie działamy, jest zupełnie nieprzejrzysty, a panujące na nim zasady systemowo wspierają dominującą pozycję wydawnictw. Brak transparentności rozliczeń, niejawność danych o nakładach i sprzedaży książek czy niekorzystne zapisy i klauzule tajności w umowach sprawiają, że pozycja autorek i autorów jest niezwykle trudna. Wszystko to pokazały ostatnio badania i raport Polskiej Sieci Ekonomii dla Instytutu Książki Jeszcze książka nie zginęła? Tymczasem bez nas i naszej pracy nie ma polskiej literatury.
Większość pisarzy i pisarek, którzy podpisali niekorzystne dla siebie umowy, nie ma sił i środków, by domagać się polepszenia warunków współpracy. Tym bardziej podziwiamy odwagę autorki Chłopek, której wyjątkowa pozycja i rozpoznawalność pozwoliły zwrócić uwagę opinii publicznej na istniejące patologie.
Jako Unia Literacka łączymy środowisko piszących i wspólnie działamy na rzecz zmiany niekorzystnych praktyk. Nie szczędzimy wysiłku, aby promować prawidłowe relacje między wydawcami i autorami czy wypracowywać narzędzia prawne, które zapewnią ubezpieczenie społeczne artystom czy naprawią dysfunkcyjny system rekompensat za wypożyczenia biblioteczne (PLR). Jak głosi nasze hasło: „Piszemy osobno. Działamy razem”.
Wierzymy, że otwarta dyskusja o wynagrodzeniach to pierwszy i najważniejszy krok w stronę sprawiedliwszego rynku książki. Jesteśmy dumni, że Joanna Kuciel-Frydryszak jest naszą członkinią.
